Moc

Talia, Grażyna Hajewski, countess, oil, canvas, 24x30x2cm, no 119519cz

Karty zostały rozdane

Cała talia jest w grze

Triumfem cztery damy,

Wszystko w purpury tle.

©Ursula Vortag, Germany 2019

Dziesięć przykazań

 

– Nikt nie widział?
– Widział?!

Oj, to nie dobrze, bo teraz trzeba będzie jeszcze raz – tylko bardziej skrycie.
Wartości.
Czy mamy jeszcze wiedzę o nich?
Czy te wartości mają dla nas jeszcze jakąś wartość?
Dla nas mają.
Ale czy przekazujemy ją dalej, następnemu pokoleniu?
Czy może raczej zamykamy się w żalu nad upadkiem tego, co właściwie stanowi podstawę istnienia społeczeństwa? – Niczym ślimak w swojej muszli, kiedy chowa się w niej, reagując w ten sposób na najdrobniejszą wskazówkę o nadchodzącym z zewnątrz, możliwym niebezpieczeństwie.

Dziesięć przykazań.
Powstały przed tysiącami lat i są niemal tak stare, jak żydowski lud.
Mose, który wyprowadził swój lud z Egiptu, uwalniając go w ten sposób od okrucieństw faraona, w pewnym momencie (po długich dniach wędrówki przez pustynię w kierunku ziem przodków) zorientował się, że traci panowanie nad ludem, któremu wycieńczenie dawało się we znaki, idzie na górę, by na osobności zebrać myśli, wymyśla objawienie, tworzy tablice, ryje na nich teksty, które miałyby za zadanie pomóc mu utrzymać lud w ryzach – przynajmniej do momentu dotarcia do „ziemi obiecanej”.
O tym, że to była ostatnia chwila, przekonał się po powrocie, kiedy ujrzał swój lud grabiący i mordujący się nawzajem. Wtedy to – zniechęcony – zniszczył tablice, oznajmiając, że nie ma ochoty opiekować się bandą rozbójników.
Uproszony ogłasza, że wraca do Boga, po radę, ale kiedy wróci, chce zastać w obozie spokój.
Na górze Synaj wyszukuje nowe, przydatne na tablice, kamienie, ponownie ryje w nich zdania, po czym wraca z nimi. Ludziom ogłasza, że tknięty przez Boga został ponownie, odczytuje wersety, nakazuje ich przestrzegać.
Było to dziesięć przykazań. Pierwsze wydanie Praw Obywatelskich.
Znane są one i nam, bo zostały przejęte przez wiele religii świata: katolicką, prawosławną, ewangelicką i są podstawą wychowania każdego młodego człowieka.

©Ursula Vortag

Chmury

  • Twój barszczyk jest mało ostry.

Oświadczyła, po czym ogłosiła wszem i wobec, tonem nie uznającym jakiegokolwiek sprzeciwu, że poszuka w internecie przepisu na ostry barszczyk.

  • W Internecie? I co, zaraz też zobaczysz na ekranie smak tego barszczyku? – zauważył złośliwie Mac.

A jednak.

Widziałam, że w ma wielką ochotę uśmiechnąć się, ale nie zrobi tego, by nie rozzłościć siostry, bo ta jego uwaga miała jedynie za zadanie wprowadzenie do przedświątecznej atmosfery niewielkiego elementu mającego ją rozładować. No bo po jakie licho to sztuczne napięcie, obowiązek pogoni za prezentami i te dyskusje o tym, co na stole musi być? Koniecznie! Nie musi. Każda pani domu jest jedyną i niepowtarzalną, jej dom i jej stół jest także jedynym i niepowtarzalnym. Wobec tego faktu nie powinna ona ulegać tym jakimś nieskoordynowanym próbom wpłynięcia na jej osobistą opinię, przeprowadzanym przez obciążonych nadproducyjnością własnych firm przedsiębiorców, którzy, nie za bardzo wiedząc, gdzie z własnym towarem, wykorzystują każdą okazję jego zbytu. Takie rodzinne uroczystości są wspaniałym rynkiem dla nich.

Ale nie nasz stół.

Nie mój stół.

Na wiele spraw poglądy Maca były inne niż jego siostry a i on sam był inny.

Sprawiała to czteroletnia różnica wieku?

Niewielka, ale pozwalająca rodzeństwu, w jego pierwszych latach życia, na indywidualny rozwój.

Bardzo byli za sobą. Mimo, że pokończyli różne szkoły, mimo że nie mieli wspólnych znajomych, także ich życie zawodowe wyglądało zupełnie inaczej – Mac, kierujący prawniczą kancelarią, co prawda jeszcze nie jej szef (ale z widokiem na to stanowisko) i Malvina – krytycznie podchodząca do wszystkiego, co ją otacza i otwarcie komentująca wszystko, to, co ją drażniło.

Ona już była szefową biura, tyle, że transportowego.

Obydwoje pewni swojego zdania, lubiący przeforsowywać je i budzący zaufanie otoczenia.

  • Podobno został opracowany taki specjalny program, umożliwiający odbieranie zapachów przez internet – powiedziała na jej obronę Katarzyna, narzeczona Maca.

A moja córka w podzięce ugryzła ją w rękę:

  • Poważnie? Bo większej bzdury nie słyszałam.
  • A tak, poważnie, i to nie jest jakiś tani kawał aprilisowy – zapewnił Mac, stając po stronie swojej przyszłej i obecnej.

Po czym zaczął objaśniać, że w programie chodzi o konfrontację zmysłów wzroku ze zmysłami smaku, których to źródło znajduje się w odpowiednich obszarach mózgu.

Spojrzałam spod oka na Katarzynę.

Ta wielka, ta ruska nie pomagała i nie tłumaczyła nikogo. Nie oczekiwała też z żadnej strony wsparcia czy obrony swojego zdania – ona brała sobie to, na co akurat miała ochotę, nie zważając na spustoszenie, które za sobą pozostawiała.

Katarzyna Wielka.

Moja synowa była inna – przyjemna, ugodowo nastawiona do całego świata, ze zrozumieniem wszystkich jego problemów.

Dobrali się z Macem wspaniale.

Także i tym razem, przewidując nadciągające chmury, próbowała je zawczasu rozproszyć.

Przyszłam jej na pomoc, bo i ja zauważyłam szarość na horyzoncie:

  • Barszczyk nie musi być i nie będzie.
  • Nie?!

Trochę zdziwiłam się, obserwując ich reakcję.

Ale tak prawdę mówiąc, to niby skąd mieliby wiedzieć, że najlepszą potrawą uświetniającą przyjęcie rodzinne jest zupa grzybowa?

Ja sama nie przykładałam do tej pory wagi do rozmów właśnie na ten temat, bo w moim domu rodzinnym był on sprawą tabu. Bo za zasłonką w salonie ukrywała się minora. Bo ci, co jawnie obnosili się ze swoją tożsamością byli degradowani w społeczeństwie. Nieuznawani przez system.

A to, co przychodziło z zewnątrz mogło być nieścisłe (tak delikatnie sprawę przedstawiając), a mniej delikatnie – po prostu zanieczyszczone, nie koszerne.

Bo, co prawda zakłada się, że źródło jest jedno, ale te tysiące przekazów, różniących się między sobą nie tylko szczegółami ale i sensem tekstu.

A sens tej całej historii był taki, by w swoim czasie wprowadzić rozłam w starym porządku, bo znudził się, bo człowiek potrzebuje zmian.

Owszem, lubi to, co znane, ale od czasu do czasu pozwala sobie na coś nowego, by odmienić punkt spojrzenia na sprawy, z którymi nie daje sobie rady.

Nadeszła pora na zupę grzybową, z lanymi kluskami, ze smażonym sandaczem i sałatką z czerwonej kapusty. Oczywiście kompociku z suszu nie będzie mogło zabraknąć.

I hałki.

No i dreidel.

Koniecznie!

Hanukkah bez dreidla, to nie Hanukkah.

©Ursula Vortag

don Zabawny

enchanted forest, Grazyna Hajewski c. ink black of paper 24x32cmx300g m n 100716a

Był ktoś taki jeden w życiu,
Kto Zabawny zwał się, don.
Niczym heros znanych tomów,
Jednak nieco inny – von.

Nie wiatraki, zwidy, mary,
Celem były jego woli,
Lecz syn czasu i szczyt techno,
Computery bez kontroli.

Twórcza wena, podmuch mrozu –
Zuckerberg, to pestka.
Zacz Steve Jobs, albo Wozniak –
To już arabeska!

W różu jutrzni, w woni nurtu,
Elektronów pęki snuje,
W szklanym splocie uwięzione,
W czerń woalu rozsypuje.

Na adrenaliny rauszu,
Uaktywnić świat gotowy,
Antytalencie totalne,
Jego rum, to pomysł nowy.

©Ursula Vortag

To Mars with him

the irresitible, Grazyna Hajewski countess, Germany 2017, watercolor, paper 29,7x21cm no 110917

 “As you eat your appetite grows”
it is also according to the old adage.
It is a puzzling fact that it has not lost its relevance – despite the fact that we have the twenty first century and everything that he brought us: a highly developed technique in almost every field – from home appliances to precise medical instruments. Despite the fact that we have an orbital station, sputniki, probes traversing distant corners of the cosmos and providing us with information about its secrets; despite the fact that we are planning a housing estate on Mars.
Who will we send there?
Maybe those who did something. Those who did not like civil law on earth.
Such “a colony of those who disagree with the law “- it sounds good even.
In addition, the example of Australia proves that this type of experiment has a very good chance of success.
High there, they will rule their own rights.
Mars laws.
And whoever will not follow them will fly out into space.
Literally – hi will be excluded from the company, pushed out of the oxygen-rich zone of life. In the caustic atmosphere of the red planet the man will not survive more than two seconds. Weak gravity will not keep it on the surface of the planet
Yes, because prisoners, like any other community, will immediately establish some rights. Raw, like themselves and how ruthless they are.
This will be necessary to maintain the status of the group commander and the status of its members, and the condition for survival, for the use of the opportunity that has occurred to them, and the one who will get this chance of profanity outlawed.
Will they be dealing with current technical achievements there?
What a question – of course, yes, because it will depend on them to survive there.
And this will to survive will make them master all complex new things in the blink of an eye.
And what they will miss, will “borrow” from others. And so the Martian underworld will develop. Great. I can see the whole Martian company through the eyes of the imagination.
I’d like to be a witness to this.

©Ursula Vortag, Germany 2018

Die magische Taffel

Things, Grazyna Hajewski, oil, canvas 120x 80 cm, no 116814.18

Ein zauberhaftes Brett,
Das Innenraum eines Kristalls,
Der Abgrund der Finsternis,
Der blaue Dampf.

Im Pixelformat,
Vom Banner der Informationen
Extrahieren Sie
Unseres Lebens Inhalte:

Die Bitterkeit des Abschieds,
Freude am Dasein,
Merkwürdigkeit der  Sachen,
Ein Ausbruch von Memoiren.

© Ursula Vortag, Deutschland 2018

Blackboard of Magic

Things, Grazyna Hajewski, oil, canvas 120x 80 cm, no 116814.18
Blackboard of Magic,
The interior of the crystal,
The Abyss of Black,
The blue vapor.

A new banner
in pixels contens
Extract the Essences
of our Lives:

Parting Bitterness,
Joy of existence,
Insulting content,
A burst of memories.

© Ursula Vortag, Germany 2018

“Miłe złego początki…”

Geisha, Grażyna Hajewski, Germany 2018, oil, canvas 80x60x2cm

Gdy w Ogrodzie Botanicznym…

„miłe złego początki…”,
ktoś powiedział, ktoś inny napisał, czyje to słowa?
Nie ważne, ale pasują tu znakomicie, bo dzień miły, letni, ciepły. Prawdziwie letnio.
Za kilka dni rozpocznie się astronomiczna jesień, ale wszystko wskazuje na to, że pogoda tego roku usiłuje nie dopasować się do wymagań astronomów. I czyni to z powodzeniem.
A ja staram się wykorzystać ten niespodziewany nadmiar słońca, jak tylko mogę i przez całe lato podróżuję rowerem.
Wszędzie, gdzie tylko mogę.
I bardzo szybko przekonałam się, że dla takiego dwukołowca możliwości egzystowania w wielkomiejskim ruchu są niemal nieograniczone, bo dzięki pasmom dla rowerzystów (przebiegającym wzdłuż niemal wszystkich ulic) jest bezpieczniejszy, można nim dotrzeć niemal wszędzie no i poza tym nie wymaga tych wszystkich skomplikowanych procedur związanych z parkowaniem.

Jednak do Ogrodu Botanicznego roweru nie mogłam wprowadzić.
Właściwie to logiczne, pomyślałam, czyste, wysypane jasnym żwirem alejki nie zniosłyby śladów rowerowych opon, a poza tym – gdzie miałabym odstawić pojazd? Oprzeć o któreś z chronionych drzew?
Bzdura.
Na szczęście w sąsiadującej z Ogrodem uliczce znajdował się rowerowy parking – nawet w cieniu wychylających się zza ogrodowego parkanu, bogato ulistnionych, grubych konarów drzewa. „Phellodendron amurense, korkowiec amurski” – przeczytałam wyjaśnienie znajdujące się na tabliczce umocowanej na paliku wbitym w ziemię tuż obok drzewa. Ależ im wyrósł, stwierdziłam usiłując przedrzeć się wzrokiem przez zieloną, rozłożystą gęstwę do jego wierzchołka. Będzie miał chyba z dziesięć metrów, uznałam, łącząc ramę roweru z metalowym stojakiem.
Tyle zielonego i to w samym środku miasta.
W środku ulicznego ruchu.
Pięć linii tramwajowych prowadziło tutaj.
Z turkotem, tym specjalnym, jaki jedynie tramwaje na całym świecie wydają, przetaczały się ich zjednoczone wagony, co jakiś czas zatrzymując się na usytuowanym nieopodal przystanku i wysypując tłumy pasażerów – równie głośnych, co zahukanych, rozbiegających się, z momentem postawienia stopy na szarym, rozpalonym betonie chodnika, w różne kierunki. Zupełnie, jakby pozostanie choćby na moment w miejscu równało się natychmiastowemu spłonięciu.                                                                              Ale z chwilą, kiedy przekroczyłam długi głaz, spełniający rolę czegoś w rodzaju progu i minęłam bure, kamienne kolumny średniowiecznej bramy ogrodu, ogarnęła mnie zaskakująca cisza. Zupełnie jakbym przekroczyła progi innego Universum. Udałam się na rekonesans z jednoczesnym zamiarem wyszukania odpowiedniego kącika, w którym mogłabym parę godzin dziennie popracować. Zaskoczona stwierdziłam, że już ktoś mnie ubiegł – w różnych zakątkach, tych najbardziej zielonych i zacienionych, siedząc za stoliczkami, pracowali już studenci nad skryptami, gdzieś indziej – na blacie okrągłego stolika, stojącego pod rozłożystym amerykańskim klonem jakiś mężczyzna uplasował plik lśniących białością dokumentów i pochłonięty ich zawartością absolutnie nie zwracał uwagi na to co się wokół niego dzieje; a w niewielkiej altance, stojącej u podnóża stromej skarpy, na której stałam,  rozgościły się dwie Japonki.
Ich otoczenie przypominało nieco japoński ogród w miniaturze – tu i tam skałki, głazy i kamienie, górska roślinność, spływające do ich stóp perliście pulsujące strumyczki… brak tylko przechadzającej się Gejszy, takiej w kwiecistym kimono i dzierżącej w dłoni papierową parasolkę.
Ogrodzie rozbrzmiewał wszechobecny trel ptaków, szum wody, jakieś bliżej niesprecyzowane trzepotanie… coś jakby – nie wiem, co…
ten Ogród rządzi się swoimi prawami.                                                                            Przechodząc się alejkami dalej, mijałam stojące wzdłuż alejek ławeczki, siedzących na ławeczkach ludzi – tych potrzebujący chwili wytchnienie, chwili ucieczki od upału oraz tych zajętych pisaniem, przeglądaniem dokumentów, korygowaniem obcych błędów, może też i własnych…
Tu i tam, tu i tam – tam było zbyt ustronnie, tu zbyt blisko wyjścia. W końcu zdecydowałam się usiąść na jednej z drewnianych ławeczek, stojących w cieniu wielkiego rododendronu. W pobliżu stuletnia, jeśli nie najstarsza na kontynencie, magnolia rozpościerała swoje grube, o poczerniałej korze konary. Rododendron był obrzucony kwieciem w kolorze lila. Magnolia miała już zielone, w górę wskazujące szyszki.
Dwudziesty pierwszy wiek.
Czemu winne drzewo, że przywodzi na myśl nieuczesane myśli?

©Ursula Vortag, Germany 2018

Dekalog

Things, Grazyna Hajewski, oil, canvas 120x 80 cm, no 116814.18

Szedł z nimi dni wiele
W gorączce, znoju i rozpaczy.
Gnany tęsknotą i pragnieniem
Ku temu, co we mgle majaczy.

Gdy żądny wiedzy parł do przodu
Swój wielki, czarnooki lud,
Gnany nadzieją i ułudą,
Przychylić nieba chciałby mu.

Chronić od głodu i zarazy,
W czystości serc, w czerwieni wód,
Prosić o mannę z nieba…
Lecz niesmak waści okrył lud.

Żądny porady, czasu brak,
Zbyt mało wiary, potrzeby plot,
Na górze Synaj spędza czas,
W kamieniu ryje wiedzy mot.

To ten Jedyny, to jego twór,
To on jedynie wiódł mą dłoń,
To jego słowo, jego głos,
Kto mu przeciwny, wara stąd.

To jego słowo i jego głos,
On wiódł mą dłoń we śnie kamiennym,
W białości myśli i w lśnieniu gwiazd
W radości serca bezdennej.